Pas op de plaats in 2022

Strategische keuzes blijven nodig

De Perspectiefnota 2022 beschrijft de voorgenomen koers en de bijbehorende beleidsvoornemens voor 2022. Het college legt de Perspectiefnota, voorheen Voorjaarsnota, voor aan de raad. Daardoor geeft de raad de richting aan voor de begroting 2022 later dit jaar. De nota ziet er dit jaar anders uit. Er is meer aandacht voor de beleidsmatige koers voor 2022. Bovendien richt het college zich in de nota wederom nadrukkelijk op het langjarig financieel perspectief. Dit omdat de afgelopen jaren de jaarrekeningresultaten, ondanks forse bezuinigingsrondes, steeds weer een tekort vertoonden. Strategische heroriëntatie is nodig voor duurzaam financieel herstel. Daarin moet duidelijk worden aan welke gemeentelijke taken en onderwerpen Goirle haar inkomsten moet, wil en nog kan besteden. Maar er zijn nog grote onzekerheden. Zo is de herziening van het gemeentefonds uitgesteld maar moet Goirle vanaf 2023 wel rekening houden met fors minder inkomsten (mogelijk oplopend naar twee miljoen euro per jaar). Het college wil bij het opstellen van de begroting 2022 niet vooruit lopen op de strategische heroriëntatie en maakt daarom een pas op de plaats. Voor beleidswensen is in principe geen extra ruimte. Doel is om te voorkomen dat op korte termijn alweer nieuwe bezuinigingen nodig zijn. Een sluitende begroting voor 2022 is een eerste stap op weg naar duurzaam financieel herstel.

Structurele tekorten

Goirle staat er financieel nog steeds niet goed voor. In 2020 en 2021 werden forse bezuinigingen doorgevoerd. Desondanks blijven de structurele uitgaven groter dan de structurele inkomsten. Ook de algemene weerstandsreserve (spaarpot) is niet onuitputtelijk. Er moeten ingrijpendere keuzes worden gemaakt om onze financiële positie weer gezond te maken. Daarom is een strategische heroriëntatie onvermijdelijk. Het maken van gedegen en onderbouwde keuzes vergt inzicht en duidelijkheid: Wat is de rol van de gemeente en de kracht van de samenleving? Zijn er verplichte voorzieningen en thema’s waaraan we ons geld moeten uitgeven? Hoeveel invloed hebben we daarop en welke keuzes kunnen we daarin maken? Blijft er nog geld over voor extra’s en waaraan willen we dat dan besteden? Maar ook aan inkomstenzijde is duidelijkheid nodig.

Onzekerheid inkomensstromen

In december 2020 werd bekend dat de herverdeling van het gemeentefonds is uitgesteld naar 2023. Ook kregen we zicht op de verwachte financiële gevolgen voor de gemeente Goirle. De eerste berekeningen laten zien dat Goirle rekening moet houden met een korting van meer dan twee miljoen euro per jaar. Zekerheid over de definitieve consequenties moet komen van het nieuwe kabinet. Vanwege de grote verschillen tussen gemeenten en de forse impact is daarover nog veel te doen. Goirle participeert actief in diverse lobbytrajecten om de pijn te verminderen en te verzachten. Daarnaast blijft onzekerheid bestaan over de verwachte compensatie vanuit het rijk voor de tekorten in de Jeugdzorg. Gemeenten zien deze tekorten oplopen sinds zij daarvoor bij de decentralisaties verantwoordelijk werden. De eenmalige extra toekenning van middelen in 2021 lost dat probleem niet structureel op.

Pas op de plaats

Het college wil bij de begroting 2022 een pas op de plaats maken. Dat betekent dat het de raad voorstelt alleen extra middelen in de begroting op te nemen voor noodzakelijk beleid. Beleidsvoornemens waaraan een keuze ten grondslag ligt, maar ook verdere ingrijpende bezuinigingen, worden daarmee een onderwerp van gesprek in de strategische heroriëntatie. Wel maakt het zich sterk om op zoek te gaan naar reële mogelijkheden om ook beleidswensen, binnen de bestaande financiële kaders van de begroting, de komende jaren nog te kunnen oppakken. Bijvoorbeeld alleen nieuwe zaken oppakken als binnen het thema iets anders kan vervallen. Voordeel is dat die aanpak de financiële positie in aanloop naar de strategische heroriëntatie niet verder verslechtert.

Financieel herstel

Vanwege de onzekerheden aan inkomstenzijde, is het niet het juiste moment om ingrijpende strategische keuzes te maken. Naar verwachting is er eind dit jaar meer duidelijkheid vanuit het rijk. Op dat moment ligt er een solide basis voor de raad om gedegen keuzes te maken over de toekomst. De sluitende begroting voor 2022 is een eerste stap. Duurzaam financieel herstel blijft nodig. De begroting moet op langere termijn in evenwicht komen. En de spaarpot op slot zodat Goirle tegen een stootje kan. Financieel herstel is niet mogelijk zonder duidelijke keuzes over het voorzieningenniveau en de rol van de gemeente. Onze kernkwaliteiten Doenerig dorp, Goed toeven en Prachtlandschap van de toekomst blijven daarbij richtinggevend.

Besluitvorming

Het vaststellen van de Perspectiefnota 2022 is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De gemeenteraad bespreekt de nota op:

  • Oordeelsvormende vergadering: 25 mei 2021
  • Besluitvormende vergadering: 8 juni 2021

Belangstellenden kunnen de vergaderingen online volgen via raad.goirle.nl. Vanwege de coronamaatregelen kan publiek niet in de zaal aanwezig zijn. Tijdens de vergadering op 25 mei kunnen inwoners inspreken. De perspectiefnota en bijlagen staan op raad.goirle.nl.